Poèmes bilingues français-viêtnamiens
Nguyễn Chí Thiện 3
Cây
Nguyễn Chí Thiện (1939-2012)
Cùng với muôn loài, ta sinh ra và lớn lên trong không gian man rợ
Gốc rễ của ta nằm sâu trong lòng đất đai xứ sở
Nhờ ánh sang mặt trời và những hạt nước mưa
Từ những chất vô cơ ngày đêm vân hành trong vũ trụ
Ta hút vào, nhả ra, thành hoa thành nụ
Và lớn lên, nhọc nhằn từng vụ
Quê hương ta thường ăn chẳng đủ
Nắng hạn, sâu trời, binh lửa, ly tan
Đàn em ta còi chột, cơ hàn
Nhựa sống kệt dần, héo rũ
Bao năm qua sài lang làm chủ
Bách tính muôn loài hiến máu phơi da
Đêm đêm thường thao thức cùng ta
Sông núi âm thầm chẳng ngủ
Ta không có giấc mơ, mơ mình thành tượng thụ
Muôn đời trụ với thời gian
Ta chỉ mong sao trên mảnh đất suy tàn
Được góp một phần trái hoa phong phú
Thân mình ta thời gian tụ mủ
Những vết tên thù, những vết dao đâm
Nơi rừng thiêng giam hãm thầm câm
Hoa trái của ta thâm bầm nở nụ
Xung quanh ta màu rêu xám phủ
Lá rụng, thu buồn, mốc ẩm, âm u
Ta đứng im, in bóng xuống ao tù
Gió lộng tầng cao ào ào nhắc nhủ
Ta vững tin, đất trời kia chẳng phụ
Công đất vun bồi nuôi dưỡng thân ta
Trong đêm cùng vùng nhiệt đới bao la
Trái lửa của ta sẽ bùng lên vạn ánh
Traduction par Jean Maïs :
Arbre
Avec toutes les espèces, je nais, je croîs en cet espace sauvage.
Mes racines s’enfoncent, profondes, dans le terreau natal.
Lumière du soleil, gouttes liquoreuses du ciel,
Matières informes qui, dans l’univers, sans cesse tournoient,
Je vous aspire, vous rejette et vous voilà bourgeons et fleurs.
Je croîs et ma peine grandit.
O mon pays ! Tes enfants ne mangent plus !
Sécheresse, cataclysme, guerre, séparation.
La sève s’est tarie et mes frères,
Rabougris, affamés, se dessèchent.
Voilà tant d’années que les loups règnent en maîtres,
Laissant hommes et bêtes exsangues, la peau tannée.
Nuit après nuit, plongés dans la même insomnie,
Montagne et fleuve partagent notre veille.
Je n’ai guère de rêves ; je ne me vois pas en arbre millénaire,
M’enracinant dans l’éternité.
Sur cette terre désolée, un seul désir me hante,
Donner ma part de fleurs, donner ma part de fruits.
Sur mon corps criblé de flèches et mordu par la haine,
Le temps s’est fixé, gigantesque abcès.
Enchaînée dans cette forêt sacrée,
Ma floraison secrète n’est encore que livides bourgeons.
Tout autour rien que la mousse en nappe grise,
Feuilles mortes, tristesse d’automne, ombres et moisissures.
En silence, penché sur mon image que reflète une flaque stagnante
J’écoute, éveillé, le vent siffler des cimes,
J’ai foi en ce Ciel
Qui ne trahira pas ma terre nourricière,
Dans la nuit, sur l’immensité de ces régions torrides,
Le feu qui couve en moi en mille éclats explosera.