Les larmes des lettrés / Nước mắt nho gia

Dans ce monde en folie ont coulé tant de larmes,

Mais que vaut l’histoire sans celles des lettrés,

Qui n’ont que leur frêle plume comme seule arme

Pour faire éclater les honteuses vérités,

Eux que d’épais baillons n’ont pas pu faire taire,

Malgré les tortures des tyrans sanguinaires

De toutes les couleurs, blancs, rouges, verts, noirs, jaunes,

Qui les entassent par milliers dans leurs geôles.

Ô chers troubadours et bardes de tous les pays,

Persistons à garder notre plume en éveil,

Brandissons-la dans un pur rêve libertaire

Pour que les larmes ne coulent plus sur la terre !

1. ‘‘L’histoire serait incomplète sans les larmes des lettrés’’ (Si Ma Qian, historien chinois, 145-86 av. JC). Si Ma Qian fut emprisonné et condamné à la castration pour avoir contrarié l’empereur Wu Di de la dynastie des Han.

Tạm dịch :

Nước mắt nho gia²

Khắp trần gian khùng sao đầy nước mắt,

Sử chẳng thành nếu thiếu lệ nho gia,

Họ dùng cây bút nhẹ thay gươm sắt

Để vạch rõ những sự thật thối tha,
Dù độc tài đẫm máu luôn bịt miệng

Và thường tra khảo tàn bạo đau điếng

Khi chính quyền trắng, đỏ, xanh, đen, vàng

Bắt giam họ vào ngục cả hàng ngàn.

Hỡi các bạn thi sĩ khắp mọi nơi,

Cố giữ bút ta mãi mãi vui tươi,

Vung bút lên trong giấc mơ tự do

2. ‘‘Lịch sử sẽ thiếu sót nếu không có nước mắt của nho gia’’ (Tư Mã Thiên, sử gia Trung Quốc, 145-86 trước dương lịch). Tư Mã Thiên bị tù và bị thiến vì đã trái ý Hán Vũ Đế.